{"id":819,"date":"2014-12-23T09:23:29","date_gmt":"2014-12-23T09:23:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ercankarakas.com\/?p=819"},"modified":"2025-11-11T16:05:22","modified_gmt":"2025-11-11T16:05:22","slug":"erdal-inonunun-demokratik-siyasete-ve-sosyal-demokrasiye-katkilari","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/?p=819","title":{"rendered":"Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn Demokratik Siyasete ve Sosyal Demokrasiye Katk\u0131lar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn aram\u0131zdan ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinden 7 y\u0131l ge\u00e7ti. Her y\u0131l oldu\u011fu gibi ailesi, dostlar\u0131 ve siyasi yol arkada\u015flar\u0131, hepimiz onu \u00f6zlemle ve sevgiyle an\u0131yoruz. Onun de\u011feri ve farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra daha iyi anla\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. O, ger\u00e7ekten de bilim ve siyaset d\u00fcnyam\u0131z ve \u00fclkemiz i\u00e7in farkl\u0131 ve \u00f6nemli bir insand\u0131. Vefat\u0131ndan sonra bilim, sanat, i\u015f ve siyaset d\u00fcnyas\u0131ndan insanlar\u0131n Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019ye ili\u015fkin s\u00f6yledikleri ve Ankara ile \u0130stanbul\u2019daki cenaze t\u00f6renlerine kendili\u011finden kat\u0131lan on binlerce yurtta\u015f\u0131m\u0131z onun halk taraf\u0131ndan ne kadar takdir edildi\u011finin ve sevildi\u011finin bir kan\u0131t\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Aktif siyasete kat\u0131l\u0131m<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>O, 12 Eyl\u00fcl rejiminin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde onaylamayan bir bilim insan\u0131yd\u0131. Nitekim MGK\u2019ca \u00fcniversitelerdeki demokrat-solcu \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin g\u00f6revine son verilmesini, siyasi partilerin, CHP\u2019nin kapat\u0131lmas\u0131n\u0131 do\u011fru bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. 1982 Anayasa Referandumu\u2019nda da hay\u0131r oyu kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc 12 Eyl\u00fcl 1980 darbesine kadar aktif siyasete kat\u0131lmad\u0131. Bilim insan\u0131 olarak \u00f6nemli g\u00f6revlerde bulundu. CHP\u2019nin de kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 12 Eyl\u00fcl karanl\u0131\u011f\u0131nda sorumluluk duyarak 57 ya\u015f\u0131nda aktif olarak siyasete kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kapat\u0131lan CHP\u2019nin Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn demokrat tavr\u0131n\u0131 bilen ileri gelenleri, 12 Eyl\u00fcl\u2019den sonra da\u011f\u0131lan sosyal demokratlar\u0131 yeni bir parti \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda bir araya getirmek i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yorlard\u0131. B\u00fclent Ecevit\u2019in yeni bir parti kurulmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine, lider aray\u0131\u015f\u0131na girdiler. Arad\u0131klar\u0131, ki\u015fili\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc, sayg\u0131n bir isimdi, ama bu isim ayn\u0131 zamanda CHP\u2019lilerin iyi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir aileden olmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tarif Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019y\u00fc i\u015faret ediyordu, nitekim hemen gere\u011fi yap\u0131ld\u0131 ve Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019yle temasa ge\u00e7ildi. Say\u0131s\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131ld\u0131. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Erdal Bey te\u015fekk\u00fcr etti, ama \u00fcniversiteden, bilimden uzak, ayr\u0131 kalmak istemedi\u011fini s\u00f6yledi. E\u015fi sevgili Sevin\u00e7 Han\u0131m da Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn aktif siyasete kat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ama \u0131srarlar\u0131n s\u00fcrmesi \u00fczerine Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc, Sevin\u00e7 Han\u0131m\u2019\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015fmede, \u00fclkede bu kadar karamsarl\u0131\u011f\u0131n hakim oldu\u011fu bir d\u00f6nemde \u201c<strong>vicdan borcum<\/strong>\u201d diyerek aktif siyasete kat\u0131lmaya karar veriyor ve hemen \u00fcniversitedeki g\u00f6revlerinden emekliye ayr\u0131larak i\u015fe koyuluyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Planl\u0131, programl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ilke edinmi\u015f bir ayd\u0131n olan Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc ilk i\u015f olarak siyasetteki \u00f6ncelikli hedeflerini an\u0131lar\u0131nda \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cBirincisi, beni siyasete \u00e7a\u011f\u0131ranlar\u0131n g\u00f6sterdikleri hedefti: Demokrasimizi ara d\u00f6nemin getirdi\u011fi g\u00fcd\u00fcml\u00fc yap\u0131 ve davran\u0131\u015ftan kurtar\u0131p yeniden halka dayanan \u00f6zg\u00fcr bir d\u00fczen haline getirmek. Ama bunu yaparken bir askeri m\u00fcdahale tehlikesiyle de kar\u015f\u0131la\u015fmamak.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Halk\u0131n, se\u00e7imlerde ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6zg\u00fcr iradesiyle, iktidarlar\u0131 de\u011fi\u015ftirebildi\u011fi bir demokratik d\u00fczen kurulmal\u0131yd\u0131 ve on y\u0131l sonra tekrar bir m\u00fcdahale ile ask\u0131ya al\u0131nmamal\u0131yd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Meclis\u2019i boykot etmek, ya da aday\u0131 be\u011fenmedi\u011fimiz i\u00e7in Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imini sonu\u00e7suz noktalara g\u00f6t\u00fcrmek gibi eylem \u00f6nerilerine itibar etmedim. Bunun i\u00e7in beni \u00e7ekingen ve \u00fcrkek davranmakla su\u00e7layanlar oldu, olacakt\u0131r. Ben do\u011fru yapt\u0131\u011f\u0131ma inan\u0131yorum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bana g\u00f6sterilen ikinci bir \u00f6nemli hedef, 12 Eyl\u00fcl rejiminin CHP\u2019yi kapatarak da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 sosyal demokratlar\u0131 toparlamak, tekrar bir araya getirmekti. Bu hedefe de bir\u00e7ok \u00e7abadan sonra eri\u015febildi\u011fime inan\u0131yorum. Demokratik geli\u015fme i\u00e7inde bundan sonra meydana \u00e7\u0131kabilecek b\u00f6l\u00fcnmelerden herhalde sorumlu tutulamam.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Siyasete girerken zihnimde yer tutmu\u015f \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir hedefim daha vard\u0131. CHP iktidara geldi\u011fi zaman, ayd\u0131nlar memnun oluyor, ekonomi ile ilgili \u00e7evreler rahats\u0131z oluyordu. Adalet Partisi iktidar\u0131nda ise bunun tam tersi, ayd\u0131nlar\u0131n ba\u015f\u0131 derde giriyor, esnaf ve i\u015fadamlar\u0131 rahatl\u0131yordu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ekonomiyi b\u00fcy\u00fct\u00fcrken ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131 rahats\u0131z etmeyecek bir siyasal davran\u0131\u015f m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bunu, Bat\u0131\u2019daki sosyal demokrat partiler ba\u015far\u0131 ile yapabiliyorlard\u0131. SHP\u2019nin koalisyon h\u00fck\u00fcmetinde bakanlar\u0131m\u0131z bu yolda ba\u015far\u0131 ile ilerlediler.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bat\u0131l\u0131 anlamda sosyal demokrat parti<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Yeni partinin kurucular kurulunu CHP ileri gelenlerinin de katk\u0131s\u0131yla belirleyen Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc ba\u015f\u0131ndan beri yeni partinin \u201c<strong>Bat\u0131l\u0131 anlamda bir sosyal demokrat parti<\/strong>\u201d olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesindeydi. Nitekim program ve t\u00fcz\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flat\u0131lan yeni partinin isminin ne olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcrken, baz\u0131 kurucular \u201c<strong>Ulusal Egemenlik Partisi<\/strong>\u201d ad\u0131n\u0131 \u00f6nerdiler. Kimileri de partinin ad\u0131nda sosyal demokrat s\u00f6zc\u00fcklerinin bulunmas\u0131n\u0131 istediler. Bu \u00f6neriden yana tav\u0131r koyan Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc bunun nedenini An\u0131lar ve D\u00fc\u015f\u00fcnceler adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n 2. cildinde \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klar; \u201c<strong>B\u00f6ylece vaktiyle CHP\u2019de ya\u015fanm\u0131\u015f \u2018parti ne kadar solda?\u2019 tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015ftan \u00f6nlenebilece\u011fini, Bat\u0131l\u0131 anlamda bir sosyal demokrat parti oldu\u011fumuzun ve kom\u00fcnistlikle ili\u015fkimiz bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kesin olarak anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum.<\/strong>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Program\u0131nda \u201c<strong>insan haklar\u0131na ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere sayg\u0131l\u0131, ekonomik geli\u015fmeyle sosyal adaleti birlikte ger\u00e7ekle\u015ftiren<\/strong>\u201d ve \u201c<strong>sosyal dayan\u0131\u015fmaya \u00f6ncelik tan\u0131yan<\/strong>\u201d SODEP, askeri y\u00f6netim taraf\u0131ndan ho\u015f kar\u015f\u0131lanmad\u0131. Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc ile birlikte 22 kurucucusu veto edildi. Bu vetoyu di\u011fer vetolar izledi. Sonu\u00e7ta SODEP\u2019in 1983 se\u00e7imlerine kat\u0131lmas\u0131 engellendi. Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc veto edildikten ve SODEP\u2019in 6 Kas\u0131mda yap\u0131lacak olan se\u00e7imlere kat\u0131lamayaca\u011f\u0131 kesinle\u015ftikten sonra 1983\u2019\u00fcn Ekim ve Kas\u0131m aylar\u0131n\u0131 g\u00f6revli oldu\u011fu UNESCO\u2019nun Paris\u2019te yap\u0131lan y\u00fcr\u00fctme ve genel konferans toplant\u0131lar\u0131nda ge\u00e7irdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Se\u00e7im sonras\u0131 yeniden yurda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde bir soru \u00fczerine, \u201c<strong>Bat\u0131l\u0131 anlamda bir sosyal demokrat parti kurulmas\u0131na katk\u0131 yapmaya devam edece\u011fini<\/strong>\u201d a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu arada bir taraftan da s\u0131k\u0131y\u00f6netim mahkemesinin, MGK\u2019n\u0131n 76 say\u0131l\u0131 bildirisine ayk\u0131r\u0131 beyanda bulunmaktan dolay\u0131 hakk\u0131nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava nedeniyle yarg\u0131 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Beraatla sonu\u00e7lanan bu duru\u015fmaya avukatlar\u0131 ve SODEP kurucular\u0131 ile giden Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc \u201c<strong>An\u0131lar ve D\u00fc\u015f\u00fcnceler 2<\/strong>\u201d de duru\u015fmay\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor; \u201c<strong>Biraz bekledikten sonra mahkeme salonuna al\u0131nd\u0131k. Ben san\u0131k olarak ortada tek ba\u015f\u0131ma durdum. Avukatlar arkada ve yanda yer ald\u0131lar. Kar\u015f\u0131mda yarg\u0131\u00e7lar, \u00f6teki yan\u0131mda savc\u0131 ve zab\u0131t katipleri var. Kendimi dram tiyatrosunda gibi hissettim. Duru\u015fman\u0131n mekan d\u00fczenlemesi, yarg\u0131\u00e7lar\u0131n tav\u0131rlar\u0131, konu\u015fmalar\u0131n \u015fekli, hepsi san\u0131klar\u0131 etkilemek amac\u0131yla tasarlanm\u0131\u015f bir oyunun \u00f6\u011felerini and\u0131r\u0131yordu. Bu d\u00fczen ister istemez beni de heyecanland\u0131rd\u0131.<\/strong>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>1983 se\u00e7imlerinden sonra Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc 17 Aral\u0131k\u2019ta yeniden SODEP Genel Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlendi. CHP\u2019li \u00e7ok say\u0131da milletvekili SODEP\u2019e \u00fcye oldu, parti her yerde h\u0131zla \u00f6rg\u00fctlendi ve 1984 yerel se\u00e7imlerinde y\u00fczde 23,4 oy alarak ikinci parti oldu. 1983 se\u00e7imlerinde y\u00fczde 30,5 oy alan Halk\u00e7\u0131 Parti\u2019nin oylar\u0131 ise y\u00fczde 8,8\u2019de kald\u0131. Bu se\u00e7imden sonra da Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc, SODEP\u2019in hedefini T\u00fcrkiye\u2019de demokrasiyi \u201c<strong>Bu kez t\u00fcm kurum ve kurullar\u0131yla ya\u015fama ge\u00e7irmek<\/strong>\u201d ve bu hedefe y\u00fcr\u00fcrken solda b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi sa\u011flamak olarak s\u0131k s\u0131k vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc t\u00fcm sorunlar\u0131n demokrasi i\u00e7erisinde \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fine i\u00e7tenlikle inanan, \u201c<strong>bize g\u00f6re bir demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131na<\/strong>\u201d kar\u015f\u0131 olan bir siyaset\u00e7iydi. Zora ve \u015fiddete ba\u015fvurulmamas\u0131 ko\u015fuluyla her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncenin ifade edilmesini ve partile\u015fmesini savunuyordu. \u0130fade ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne s\u0131n\u0131r konulmas\u0131na kar\u015f\u0131yd\u0131. \u201c<strong>Demokrasinin temel niteliklerinden biri olan d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, tamam\u0131yla kar\u015f\u0131s\u0131nda oldu\u011fumuz fikirlerin bile s\u00f6ylenmesine izin vermekle kendini g\u00f6sterir<\/strong>\u201d diyerek ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn olmazsa olmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyordu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Solun birle\u015fmesine b\u00fcy\u00fck katk\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc bu anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 muhalefette de, iktidarda da savundu. Demokrasi konusunda tutarl\u0131yd\u0131. Ceza yasas\u0131n\u0131n 141 ve 142\u2019nci maddeleri ile birlikte 163\u2019\u00fcnc\u00fc maddesinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na da destek verdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc laiklik ilkesinin de ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ge\u00e7erli oldu\u011fu bir ortamda daha iyi savunulaca\u011f\u0131na inan\u0131yordu. Bar\u0131\u015f davas\u0131 san\u0131klar\u0131n\u0131 ziyaret etmesi, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ve etnik kimliklerin kendini ifade etmelerini savunmas\u0131, K\u00fcrt kesiminin mecliste temsil edilmesi i\u00e7in att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar, t\u00fcm \u00e7arp\u0131tmalara ra\u011fmen Ermeni Konferans\u0131na kat\u0131lmak konusunda g\u00f6sterdi\u011fi tutum onun sahici bir demokrat oldu\u011funu g\u00f6steren \u00f6nemli davran\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc solun, sosyal demokratlar\u0131n birle\u015fmesi hedefi i\u00e7in de \u00fczerine d\u00fc\u015feni yapt\u0131. 1985 y\u0131l\u0131nda rahmetli Ayd\u0131n G\u00fcven G\u00fcrkan ile birlikte SODEP ve HP\u2019nin SHP ad\u0131yla birle\u015fmesini sa\u011flad\u0131. Her iki liderin de \u00f6zverili gayretlerine ra\u011fmen maalesef DSP ve B\u00fclent Ecevit bu b\u00fct\u00fcnle\u015fmeye kat\u0131lmad\u0131lar. \u0130n\u00f6n\u00fc ve G\u00fcrkan 1995 y\u0131l\u0131ndaki SHP-CHP birle\u015fmesine de \u00f6nemli katk\u0131larda bulundular.<\/p>\n\n\n\n<p>SHP, iki liderin \u00f6zverili ve yap\u0131c\u0131 tutumlar\u0131n\u0131n da katk\u0131s\u0131yla toplumda b\u00fcy\u00fck heyecan yaratt\u0131. Nitekim 1989 yerel se\u00e7imlerinde SHP y\u00fczde 29\u2019a yakla\u015fan bir oyla birinci parti oldu ve belli ba\u015fl\u0131 belediyeleri kazand\u0131. Ancak 1991 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan genel se\u00e7imlerde bu oy oran\u0131 korunamad\u0131. Oylar y\u00fczde 7 civar\u0131nda d\u00fc\u015ft\u00fc. Sonras\u0131nda DYP-SHP koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kuruldu. Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc bu h\u00fck\u00fcmette ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve devlet bakan\u0131 oldu. Erdal Bey bu g\u00f6revinde 1,5 y\u0131l kadar kald\u0131. Demirel\u2019in cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmesinden sonra SHP Genel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan ve h\u00fck\u00fcmetteki g\u00f6revlerinden ayr\u0131ld\u0131. Daha i\u015fin ba\u015f\u0131nda 1983 y\u0131l\u0131nda \u201c<strong>esas olarak g\u00f6revimi yapt\u0131\u011f\u0131ma inand\u0131\u011f\u0131m zaman siyaseti b\u0131rak\u0131r\u0131m<\/strong>\u201d diyen Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc, T\u00fcrkiye siyasetinde g\u00f6r\u00fclmeyen \u015fekilde s\u00f6yledi\u011fini yapt\u0131. 1995 y\u0131l\u0131na kadar milletvekilli\u011fini s\u00fcrd\u00fcren \u0130n\u00f6n\u00fc o y\u0131l SHP-CHP birle\u015fmesinde genel ba\u015fkanl\u0131\u011fa getirilen Hikmet \u00c7etin\u2019in ricas\u0131 ile bir s\u00fcre de d\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Aktif siyasetten ve CHP \u00fcyeli\u011finden ayr\u0131lma<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>SHP-CHP birle\u015fmesine ra\u011fmen oylar 1995\u2019de y\u00fczde 10,7\u2019ye d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu sonu\u00e7 sorgulanmad\u0131\u011f\u0131, adeta olur b\u00f6yle \u015feyler denildi\u011fi i\u00e7in de 1999\u2019da baraj alt\u0131nda kal\u0131nd\u0131. Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc bundan ders al\u0131nmas\u0131n\u0131, birle\u015fme protokol\u00fcn\u00fcn \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yeniden yap\u0131lanman\u0131n biran \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fmesini istedi. Bu konuda di\u011fer eski genel ba\u015fkanlarla birlikte CHP Genel Ba\u015fkan\u0131 Baykal\u2019a bir mektup g\u00f6nderdi. Uyar\u0131lar\u0131n gere\u011fi yap\u0131lmay\u0131nca da 2001\u2019de di\u011fer bir\u00e7ok eski parti y\u00f6neticisi gibi CHP\u2019den istifa etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonras\u0131nda yeni bir sol parti giri\u015fimi ba\u015flay\u0131nca 1983 y\u0131l\u0131ndaki gibi, yine kendisine \u201cba\u015fa ge\u00e7\u201d diye \u0131srar edilmesi \u00fczerine, (<em>ki biz bu \u0131srarlar\u0131 do\u011fru bulmayan taraftayd\u0131k<\/em>) \u201c<strong>Beni onurland\u0131r\u0131yorlar, ama SODEP\u2019i kurmak i\u00e7in \u00fcniversiteden emekli olarak ayr\u0131lmam\u0131n \u00fczerinden 18 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra, yeni bir parti giri\u015fimine \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmeye kalkmak akla uygun bir davran\u0131\u015f olamaz<\/strong>\u201d \u015feklinde bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131 ve \u201c<strong>vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n izniyle ben kalan zaman\u0131m\u0131 sakin bir ortamda d\u00fc\u015f\u00fcnerek ve yazarak ge\u00e7irmek istiyorum. Buna da hakk\u0131m oldu\u011funa inan\u0131yorum<\/strong>\u201d dedi. S\u00f6yledi\u011fini de yapt\u0131. An\u0131lar\u0131n\u0131, fikirlerini, T\u00fcrkiye\u2019nin ve d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fine ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, insanl\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131na sundu. Bu s\u00fcre\u00e7te bir taraftan da \u00fcniversitelerden, sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinden \u00e7e\u015fitli konularda konu\u015fma yapmak \u00fczere davet almaya ba\u015flay\u0131nca, \u201c<strong>siyasetteyken hep iyi konu\u015fmac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131m s\u00f6ylenirdi, siyaset eyleminden ayr\u0131l\u0131p an\u0131lar\u0131m\u0131 yazmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra ise birdenbire aranan bir konu\u015fmac\u0131 haline geldim. Bu i\u015fte bir yanl\u0131\u015fl\u0131k vard\u0131 ama nerede oldu\u011funu anlayamad\u0131m<\/strong>\u201d diyerek durumu, \u00e7ok s\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, yine mizahi bir \u00fcslupla de\u011ferlendiriyordu. Cemal S\u00fcreyya, yazd\u0131\u011f\u0131 Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc portresinde onun mizahi y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u201c<strong>\u00c7evresine belirsiz bir mizah da yaymakta. Uzun vadede d\u00fczeltici, g\u00f6z a\u00e7\u0131c\u0131, yerine oturtucu bir mizaht\u0131r bu. G\u00fclmece de\u011fil de, g\u00fcl\u00fcmsemece\u2026 Yar\u0131s\u0131 kendinden, yar\u0131s\u0131 hesaplanm\u0131\u015f.<\/strong>\u201d \u015eeklinde tarif ediyor ve \u201c<strong>Erdal Bey iyi konu\u015fam\u0131yor<\/strong>\u201d diyenlere de; \u201c<strong>Co\u015fkusuz diyorlar. Ama o istemiyor ki \u00f6yle bir co\u015fkuyu. Hamasi olmak, \u00f6fkeli g\u00f6r\u00fcnmek, ba\u011f\u0131r\u0131p durmak m\u0131d\u0131r co\u015fku?<\/strong>\u201d diye soruyordu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Siyasi k\u00fclt\u00fcre katk\u0131lar\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u00d6fkeli g\u00f6r\u00fcnmek, ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rmak onun \u00fcslubu de\u011fildi. O, tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131yla siyaset ya\u015fam\u0131m\u0131za ve siyasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn geli\u015fmesine \u00f6nemli katk\u0131larda bulundu. Bu katk\u0131lar\u0131; siyasi kararlar\u0131 \u00e7\u0131kara g\u00f6re de\u011fil ilkelere g\u00f6re vermek, g\u00f6steri\u015ften uzak durmak, siyaset \u00fcretirken bilimsel verileri kullanmak, mutlaka uzmanlardan yararlanmak, bir sorunu ele al\u0131rken neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisine bakmak, se\u00e7im ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131da de\u011fil, i\u00e7eride kendinde aramak, her zaman ger\u00e7e\u011fi aramak, do\u011fruyu s\u00f6ylemek, a\u00e7\u0131k olmak, parti i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda farkl\u0131 fikirlere sayg\u0131 g\u00f6stermek, pop\u00fclizmden uzak durmak, gerekti\u011finde genel ba\u015fkanl\u0131k dahil g\u00f6revden ayr\u0131labilmek, \u00f6zverili olmak vb. hususlar olarak sayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019y\u00fc sayg\u0131n bir siyaset adam\u0131 olarak niteleyen kimseler ve \u00f6zellikle de politikac\u0131lar yukar\u0131daki konularda onun gibi davranabilirlerse, hi\u00e7 ku\u015fku yok hem onun an\u0131s\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermi\u015f olurlar, hem de politik siyasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn do\u011fru y\u00f6nde geli\u015fmesine katk\u0131da bulunmu\u015f olurlar. Siyaset yapan ve yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen herkese Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn aktif siyasetten sonra yazd\u0131\u011f\u0131 son derece yararl\u0131 kitaplara (<em>siyaset ve bilim konular\u0131ndaki 10 kitap<\/em>) bir g\u00f6z atmalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc \u00fcniversiteden ayr\u0131l\u0131p siyasete girdi\u011finde, \u201c<strong>Bilimde ger\u00e7e\u011fi aramak ve s\u00f6ylemek \u015fartt\u0131r. Siyasette ise insanlar\u0131 kand\u0131rmak da gerekir. Bunu nas\u0131l yapacaks\u0131n\u0131z?<\/strong>\u201d sorusuna muhatap oldu\u011funda, \u201c<strong>Fark yok, her iki alanda da zoru kolay yapmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak gerekir<\/strong>\u201d \u015feklinde yan\u0131tl\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Evet, Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc ger\u00e7ekten de siyasi ya\u015fam\u0131 boyunca zor ko\u015fullara ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck \u00f6zveriyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve \u201c<strong>insanlar\u0131 kand\u0131rmadan<\/strong>\u201d da siyaset yap\u0131labilece\u011fini kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>O her zaman \u00f6zlemle ve sayg\u0131yla an\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.sosyaldemokratdergi.org\/ercan-karakas-erdal-inonunun-demokratik-siyasete-ve-sosyal-demokrasiye-katkilari\/\">Sosyal Demokrat Dergi<\/a> (23 Aral\u0131k 2014)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc t\u00fcm sorunlar\u0131n demokrasi i\u00e7erisinde \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fine i\u00e7tenlikle inanan, \u201cbize g\u00f6re bir demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131na\u201d kar\u015f\u0131 olan bir siyaset\u00e7iydi. Zora ve \u015fiddete ba\u015fvurulmamas\u0131 ko\u015fuluyla her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncenin ifade edilmesini ve partile\u015fmesini savunuyordu.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":820,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[53,12,131],"tags":[105,104,6,106],"class_list":["post-819","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-demokrasi","category-sosyaldemokrasi","category-sddergi","tag-12-eylul","tag-erdal-inonu","tag-sodep","tag-sosyal-demokrat-parti"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/erdal-inonu.webp","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/819","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=819"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":821,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/819\/revisions\/821"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/820"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}