{"id":827,"date":"2015-03-17T14:51:26","date_gmt":"2015-03-17T14:51:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ercankarakas.com\/?p=827"},"modified":"2025-11-11T16:03:15","modified_gmt":"2025-11-11T16:03:15","slug":"akp-hukumetinin-kultur-ve-sanata-uyguladigi-baski-ve-sansur-2014-raporu-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/?p=827","title":{"rendered":"AKP H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin K\u00fclt\u00fcr ve Sanata Uygulad\u0131\u011f\u0131 Bask\u0131 ve Sans\u00fcr 2014 Raporu"},"content":{"rendered":"\n<p>AKP h\u00fck\u00fcmeti her ge\u00e7en g\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 yeni d\u00fczenlemelerle ve uygulamalarla \u00fclkemizde ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullan\u0131lmaz hale getiriyor. G\u00f6steri yapma hakk\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde giderek yok ediliyor. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ise hi\u00e7bir d\u00f6nemde olmad\u0131\u011f\u0131 kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 hale getirildi. AKP\u2019nin bu temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri yok etmeye y\u00f6nelik politikalar\u0131, k\u00fclt\u00fcr ve sanat alan\u0131nda da artarak s\u00fcr\u00fcyor. H\u00fck\u00fcmetin bu alandaki bask\u0131c\u0131-sans\u00fcrc\u00fc tutumu 2014 y\u0131l\u0131nda yayg\u0131nla\u015farak devam etti. AKP kendi siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferleri ile ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc her t\u00fcrl\u00fc sanatsal \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 engellemeye, yasaklamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Belgesellere, sinema filmlerine, tiyatro oyunlar\u0131na sans\u00fcr uygulamalar\u0131 giderek artmaktad\u0131r. AKP kendine g\u00f6re tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u201cmilli de\u011ferleri\u201d \u00f6l\u00e7\u00fc alarak, klasikle\u015fmi\u015f, edebi eserlerin okunmas\u0131na dahi sans\u00fcr ve yasaklar getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyl\u00fcl 2014\u2019de kurulan CHP K\u00fclt\u00fcr ve Sanat Platformu olarak AKP\u2019nin sanata ve sanat\u00e7\u0131lara uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lar\u0131 rapor haline getirip kamuoyu ile payla\u015ft\u0131rmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131k. Bu \u00e7er\u00e7evede 2014 y\u0131l\u0131na ait bask\u0131 ve sans\u00fcr uygulamalar\u0131n\u0131 \u201cYAZMA! OYNAMA! KONU\u015eMA!\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir rapor ile yay\u0131nlam\u0131\u015f bulunuyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Raporda 2014 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde k\u00fclt\u00fcr ve sanata uygulanan 135 bask\u0131 ve sans\u00fcr olay\u0131 yer almaktad\u0131r. Raporun bir \u00f6zetini a\u015fa\u011f\u0131da sunuyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1) 32 kez belgesel, sinema filmi ve tiyatro oyununa sans\u00fcr ve yasak uyguland\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin; 51. Uluslararas\u0131 Antalya Alt\u0131n Portakal Film Festivali\u2019nde, Ulusal Belgesel Yar\u0131\u015fmas\u0131\u2019nda g\u00f6sterilece\u011fi a\u00e7\u0131klanan Reyan Tuvi\u2019nin Gezi Direni\u015fini konu alan \u201cYery\u00fcz\u00fc A\u015fk\u0131n Y\u00fcz\u00fc Oluncaya Dek\u201d adl\u0131 belgesel filmi festival y\u00f6netimi taraf\u0131ndan TCK\u2019n\u0131n 125 ile 299. maddelerine ayk\u0131r\u0131 ifade ve i\u00e7erik ihtiva etti\u011fi gerek\u00e7esiyle programdan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Gezi Direni\u015fi s\u0131ras\u0131nda Eski\u015fehir\u2019de d\u00f6v\u00fclerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Ali \u0130smail Korkmaz\u2019\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fcnde, memleketi Hatay\u2019da yap\u0131lan \u201cAli \u2013 D\u00fc\u015flerinde \u00d6zg\u00fcr D\u00fcnya\u201d adl\u0131 belgeselin g\u00f6sterimi valilik\u00e7e yasakland\u0131.<br>Ankara\u2019n\u0131n tek caz festivali olan ve 17.\u2019si d\u00fczenlenen \u201cUluslararas\u0131 Ankara Caz Festivali\u201dne, Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n festival i\u00e7in destek al\u0131nmas\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle Ba\u015fbakanl\u0131k Tan\u0131tma Fonu deste\u011fini \u00e7ekti.<\/p>\n\n\n\n<p>Hak-\u0130\u015f Konfederasyonu\u2019nun 3. Emek K\u0131sa Film Yar\u0131\u015fmas\u0131 \u00f6d\u00fcl t\u00f6reninde, yar\u0131\u015fma birincisi \u201cF\u0131trat\u201d filminin y\u00f6netmeni Suat Ero\u011flu, k\u00fcrs\u00fcden h\u00fck\u00fcmeti ele\u015ftirdi\u011fi ve filmini Soma\u2019da \u00f6len maden i\u015f\u00e7ilerine adad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Ba\u015fbakan Davuto\u011flu ve B\u00fclent Ar\u0131n\u00e7\u2019\u0131n s\u00f6zl\u00fc ele\u015ftirisine, Hak-\u0130\u015f \u00fcyesi oldu\u011fu belirtilen bir ki\u015finin yumruklu sald\u0131r\u0131s\u0131na hedef oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2) 22 kez Sanat kurumlar\u0131nda usuls\u00fcz g\u00f6revden alma, atama ve zorla istifa olay\u0131 meydana geldi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00dcSAK yasa tasar\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 yasan\u0131n sak\u0131ncalar\u0131n\u0131 dile getiren orkestra \u015fefi ve besteci Prof. Dr. Rengim G\u00f6kmen Devlet Opera ve Balesi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revinden al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Lemi Bilgin\u2019in g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131yla Devlet Tiyatrolar\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne vekalet eden Mustafa Kurt, \u0130stanbul Devlet Tiyatrolar\u0131\u2019nda pr\u00f6miyeri ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u201cG\u00fcne\u015f Batarken Bile B\u00fcy\u00fck\u201d ve \u201cGe\u00e7tim Ama Tiyatrodan\u201d adl\u0131 oyunlar\u0131n orijinal metninde \u201ck\u00fcf\u00fcrl\u00fc ve erotik ifadeler\u201d bulundu\u011fu gerek\u00e7esiyle sans\u00fcrlenmesine tepki g\u00f6stererek istifa etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Kurt ve 12 b\u00f6lge m\u00fcd\u00fcr\u00fc T\u00dcSAK tasar\u0131s\u0131na ili\u015fkin olarak \u201cBu, taraf\u0131m\u0131zca kabul edilemez bir anlay\u0131\u015f ve uygulamad\u0131r\u201d demi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3) 18 kez radyo, TV, gazete sans\u00fcr\u00fc ve yasa\u011f\u0131 konuldu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Nazi i\u015fgali alt\u0131ndaki Polonya\u2019da ya\u015fayan Yahudi bir piyanistin \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc anlatan \u00f6d\u00fcll\u00fc \u201cPiyanist\u201d filmini g\u00f6steren G\u00fcn TV\u2019ye \u201c\u015fiddet\u201d gerek\u00e7esiyle uyar\u0131 cezas\u0131 verildi.<\/p>\n\n\n\n<p>AKP\u2019li 4 eski bakan (Zafer \u00c7a\u011flayan, Muammer G\u00fcler, Egemen Ba\u011f\u0131\u015f ve Erdo\u011fan Bayraktar) hakk\u0131nda r\u00fc\u015fvet ald\u0131klar\u0131 iddias\u0131yla kurulan TBMM Soru\u015fturma Komisyonu\u2019yla ilgili haberlere, komisyonun s\u00fcresinin bitti\u011fi 27 Aral\u0131k tarihine kadar \u201cyay\u0131n yasa\u011f\u0131\u201d getirildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4) 17 kez internet ve sosyal medya yasa\u011f\u0131 uyguland\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin; Erdo\u011fan ve ailesiyle ilgili 6 ses kayd\u0131 yay\u0131nlayan siteye eri\u015fim engellendi. Bu, son d\u00f6nemde mahkeme karar\u0131 olmadan kapat\u0131lan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sosyal payla\u015f\u0131m sitesi oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Today\u2019s Zaman Genel Yay\u0131n Edit\u00f6r Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Celil Sa\u011f\u0131r\u2019\u0131n Twitter hesab\u0131, payla\u015f\u0131mlar\u0131ndan dolay\u0131 \u0130stanbul 5. Sulh Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan 5651 say\u0131l\u0131 \u0130nternet Yasas\u0131\u2019na ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde T\u00fcrkiye\u2019den eri\u015fime engellendi.<\/p>\n\n\n\n<p>Radikal internet sitesi yazar\u0131 Ezgi Ba\u015faran\u2019\u0131n \u0130T\u00dc Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Mehmet Karaca hakk\u0131ndaki yaz\u0131s\u0131, Telekom\u00fcnikasyon \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na (T\u0130B) ola\u011fan\u00fcst\u00fc yetkiler veren yeni internet yasas\u0131yla engellendi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5) 16 kez di\u011fer sanat dallar\u0131 ve edebiyat alan\u0131nda sans\u00fcr ve yasaklama olay\u0131 ya\u015fand\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul Bah\u00e7elievler Kumport Ortaokulu\u2019nda, Aziz Nesin\u2019in \u201c\u015eimdiki \u00c7ocuklar Harika\u201d isimli kitab\u0131n\u0131 tavsiye eden 5 T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmeni hakk\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131. Daha \u00f6nce de, ayn\u0131 il\u00e7ede \u201cSemerkant ve \u015eeker Portakal\u0131\u201d kitaplar\u0131 soru\u015fturma konusu olmu\u015ftu.<br>K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131, \u00fcnl\u00fc besteci ve piyanist Faz\u0131l Say\u2019\u0131n eserlerini Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Senfoni Orkestras\u0131\u2019n\u0131n (CSO) program\u0131ndan \u00e7\u0131kartt\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>2000 y\u0131l\u0131ndan bu yana d\u00fczenlenen \u201cAntalya Piyano Festivali\u201d nin 15.\u2019si festivalin kurucusu ve sanat y\u00f6netmeni Faz\u0131l Say\u2019s\u0131z ba\u015flad\u0131. AKP\u2019li Antalya B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131 Menderes T\u00fcrel taraf\u0131ndan festivalde Faz\u0131l Say\u2019a g\u00f6rev verilmedi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>6) 16 kez k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131na ve sanat alanlar\u0131na sald\u0131r\u0131 yap\u0131ld\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fclkiyeti \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 Emek \u0130n\u015faat A.\u015e\u2019de bulunan ve Devlet Tiyatrolar\u0131\u2019n\u0131n b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren iki tiyatro sahnesi, Ak\u00fcn ve \u015einasi Sahneleri gizli ihaleyle otel yap\u0131lmak \u00fczere bir \u00f6zel \u015firkete sat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan Devlet Tiyatrolar\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne, i\u00e7inde Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fck makam\u0131n\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131, Ulus\u2019taki K\u00fc\u00e7\u00fck Tiyatro ile Oda Tiyatrosu\u2019nun tahliyesi i\u00e7in dava a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>2008 y\u0131l\u0131nda onar\u0131m amac\u0131yla bo\u015falt\u0131lan ve 2010 \u0130stanbul Avrupa K\u00fclt\u00fcr Ba\u015fkenti Ajans\u0131\u2019nca onar\u0131larak a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ve gerekli b\u00fct\u00e7enin sa\u011flanmas\u0131na ra\u011fmen \u0130stanbul\u2019un en \u00f6nemli sanat mekan\u0131 Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi (AKM) 6 y\u0131ld\u0131r kapal\u0131 olup ve bina \u00e7\u00fcr\u00fcmeye terk edildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>7) 9 olayda h\u00fck\u00fcmetin, sanat ve k\u00fclt\u00fcr s\u00fcbvansiyonlar\u0131 saydam ve hakkaniyetli olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tart\u0131\u015fma konusu oldu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 bu y\u0131l \u201cEdebiyat Eserlerinin Desteklenmesi Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik\u201d kapsam\u0131nda edebiyat alan\u0131nda 40 yazara 463.000 TL destek Verdi. Ancak se\u00e7ici kurul ve \u00f6denek alacak ki\u015filerin kimler oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 Sinema Destek Kurulu, AKP\u2019nin 2011 se\u00e7imlerinde kulland\u0131\u011f\u0131 reklam \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 yapan \u00d6zhan Eren\u2019in \u201c\u00c7anakkale Ge\u00e7ilmez\u201d filmine 1 milyon 750 bin TL\u2019lik rekor destek karar\u0131 ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Gezi Direni\u015fi\u2019ne kat\u0131ld\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle ge\u00e7en y\u0131l K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan \u201cdestek yard\u0131m\u0131\u201d alamayan ve aralar\u0131nda Dostlar Tiyatrosu, Ortaoyuncular, Tiyatro Kare ile Ankara Sanat Tiyatrosu gibi k\u00f6kl\u00fc tiyatrolar\u0131n da bulundu\u011fu \u00e7ok say\u0131da tiyatro, bu y\u0131l da \u201cdestek yard\u0131m\u0131\u201dndan mahrum b\u0131rak\u0131ld\u0131. Destek alanlar aras\u0131nda, kimselerin tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 gruplar ve ba\u015fka i\u015f alanlar\u0131ndan \u015firketler var.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>8) 5 olayda ise k\u00fclt\u00fcr ve sanat insanlar\u0131na cezaland\u0131rma, hedef g\u00f6sterme ve s\u00f6zl\u00fc sald\u0131r\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ankara Resim Heykel M\u00fczesi\u2019nin salonunda, Devlet T\u00fcrk Halk M\u00fczi\u011fi Korosu sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n verece\u011fi konser \u00f6ncesinde, K\u00fclt\u00fcr- Sanat Sen \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde sanat\u00e7\u0131lar, T\u00dcSAK yasa tasar\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 imza stand\u0131 kurdular. Ancak bu stand G\u00fczel Sanatlar Genel M\u00fcd\u00fcr Yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u00d6mer Faruk Belviranl\u0131\u2019n\u0131n talimat ile kap\u0131daki g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerince engellenmek istendi ve sanat\u00e7\u0131lar ile g\u00fcvenlik g\u00f6revlileri aras\u0131nda arbede ya\u015fand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fbakan Erdo\u011fan bir kompozisyon yar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6d\u00fcl t\u00f6reninde, Gezi Direni\u015fi\u2019nin y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcyle ilgili olarak haz\u0131rlanan bir videoda g\u00f6r\u00fc\u015flerini sunan sanat\u00e7\u0131lar hakk\u0131nda \u201cArtist m\u00fcsveddeleri yeni \u00f6l\u00fcmler ya\u015fans\u0131n diye isyan \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yap\u0131yorlar\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zet olarak, 2014 y\u0131l\u0131 boyunca, toplam 135 olayda AKP h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan do\u011frudan k\u00fclt\u00fcr ve sanata y\u00f6nelik yasaklama, bask\u0131 ve sans\u00fcr uygulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.sosyaldemokratdergi.org\/ercan-karakas-akp-hukumetinin-kultur-ve-sanata-uyguladigi-baski-ve-sansur-2014-raporu\/\">Sosyal Demokrat Dergi<\/a> (17 Mart 2015)<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AKP\u2019nin sanata ve sanat\u00e7\u0131lara uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 2014 raporunda k\u00fclt\u00fcr ve sanata uygulanan 135 bask\u0131 ve sans\u00fcr olay\u0131 yer almaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":774,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[15,13,131],"tags":[21,85,84,108],"class_list":["post-827","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-basin","category-kultur","category-sddergi","tag-chp-kultur-sanat-politikasi","tag-chp-sansur-raporu","tag-sansur","tag-yazma-oynama-konusma"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/CHP-GBY-BASIN13.jpeg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/827","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=827"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/827\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":828,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/827\/revisions\/828"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/774"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ercankarakas.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}