Almanya\u2019da se\u00e7menler 24 Eyl\u00fcl Pazar g\u00fcn\u00fc 19. d\u00f6nem Federal Meclisi (Bundestag) se\u00e7mek i\u00e7in sand\u0131k ba\u015f\u0131na gittiler. Se\u00e7imlere kat\u0131l\u0131m oran\u0131 2013 se\u00e7imine g\u00f6re daha y\u00fcksekti; 5 puan kadar artarak %76 oldu. Kat\u0131l\u0131m\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131, Almanya \u00f6l\u00e7\u00fctlerine g\u00f6re, halk\u0131n siyasete ilgisinin artmas\u0131 olarak yorumland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bu se\u00e7imlerde, 2013\u2019den bu yana Almanya\u2019y\u0131 y\u00f6neten B\u00fcy\u00fck Koalisyon\u2019u olu\u015fturan partiler, yani H\u0131ristiyan Demokrat Birlik (CDU\/CSU) ve Sosyal Demokrat Parti (SPD) b\u00fcy\u00fck oy kay\u0131plar\u0131na u\u011frad\u0131lar. 2013\u2019e g\u00f6re CDU\/CSU %8\u2019in \u00fczerinde oy kaybetti. Oylar\u0131 %32,9\u2019a d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu oran CDU\/CSU i\u00e7in 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonraki en k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7.<\/p>\n\n\n\n
SPD\u2019nin kayb\u0131 ise %5 civar\u0131nda oldu. 2013 se\u00e7iminde %25 olan oy oran\u0131 %20,5\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc. Almanya\u2019n\u0131n en k\u00f6kl\u00fc partisi b\u00f6ylece tarihinin en ac\u0131 yenilgisine u\u011frad\u0131. Ge\u00e7en se\u00e7imde, %5 baraj\u0131n\u0131 a\u015famayan AfD, b\u00fcy\u00fck bir s\u0131\u00e7rama yaparak, %12,3 ile 3. parti olarak meclise girdi. H\u00fcr Demokrat Parti (FDP) de bu kez baraj\u0131 a\u015farak (%10,7) meclise geri d\u00f6nd\u00fc. Sol parti ve Ye\u015filler de %0,5 civar\u0131nda oy art\u0131s\u0131yla (%9,2 ve %8,9) yeniden meclisteki yerlerini ald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n
B\u00f6ylece Almanya Federal Parlamentosu\u2019nda temsil hakk\u0131 kazanan parti say\u0131s\u0131 4\u2019ten 6\u2019ya \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130ktidar partilerinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oy kaybetmeleri ve 4 y\u0131l \u00f6nce kurulmu\u015f olan, Almanya i\u00e7in Alternatif (AfD) adl\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131, g\u00f6\u00e7men ve m\u00fclteci kar\u015f\u0131t\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f, pop\u00fclist partinin 3. parti konumuna gelmesi \u015fok etkisi yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Bu sonu\u00e7 tart\u0131\u015fmalara neden oldu. Tabii Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SPD)\u2019nin, ses getiren, sosyal adalet vurgusuyla b\u00fcy\u00fck heyecan yaratan \u015eans\u00f6lye aday\u0131 Martin Schulz<\/strong>\u2019a ra\u011fmen y\u00fczde 20,5\u2019te kalmas\u0131 da toplumda ve sol d\u00fcnyada derinlemesine tart\u0131\u015f\u0131lan di\u011fer bir sonu\u00e7.<\/p>\n\n\n\n Tart\u0131\u015f\u0131lan di\u011fer bir konu da, h\u00fck\u00fcmetin nas\u0131l ve hangi partiler taraf\u0131ndan olu\u015fturulaca\u011f\u0131d\u0131r. \u0130lk kez federal parlamentoda 6 parti bulunmas\u0131na ra\u011fmen, SPD hi\u00e7bir \u015fekilde koalisyon h\u00fck\u00fcmetine kat\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Merkel\u2019in tek se\u00e7ene\u011fi bulunuyor. Kendi \u015fans\u00f6lyeli\u011finde Ye\u015filler ve H\u00fcr Demokratlarla ortak bir h\u00fck\u00fcmet olu\u015fturmak. Bu arada belirtmek gerekir ki, partilerin hi\u00e7biri \u0131rk\u00e7\u0131 AfD ile i\u015fbirli\u011fi yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor. H\u00fcr Demokratlar ve Ye\u015filler koalisyona girmekte olduk\u00e7a istekliler. Evet, bu iki partinin belli konulara yakla\u015f\u0131mlar\u0131 farkl\u0131 ama uzla\u015fman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Nitekim Merkel Noel\u2019e kadar h\u00fck\u00fcmeti olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. O nedenle, esasen Almanya siyasi k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde pek s\u0131k rastlanmayan bir erken se\u00e7im beklenmiyor.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye k\u00f6kenli se\u00e7menlerin Erdo\u011fan\u2019\u0131n boykot \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ra\u011fbet etmedikleri anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bunun bir kan\u0131t\u0131 da, 2013 se\u00e7iminde 11 olan T\u00fcrkiye k\u00f6kenli milletvekili say\u0131s\u0131n\u0131n 14\u2019e \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu milletvekilleri SPD, Ye\u015filler ve Sol Parti\u2019den se\u00e7ildiler.<\/p>\n\n\n\n Almanya i\u00e7in Alternatif (AfD), 2013 se\u00e7imlerinden \u00f6nce kurulan bir parti. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta daha \u00e7ok, AB\u2019ye, Avroya ve Merkel\u2019in Yunanistan gibi AB \u00fcyelerine mali yard\u0131m programlar\u0131na sert ele\u015ftirileriyle tan\u0131nd\u0131. Daha \u00e7ok profes\u00f6r \u00fcnvanl\u0131 y\u00f6neticileri s\u00fcrekli bu konular\u0131 i\u015flediler. O nedenle bu olu\u015fuma \u201cprof partisi<\/strong>\u201d bile denildi.<\/p>\n\n\n\n K\u0131sa s\u00fcre sonra Dresden kentindeki g\u00f6sterilerle ortaya \u00e7\u0131kan g\u00f6\u00e7men ve \u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 hareketler ile ili\u015fki kuran AfD \u0131rk\u00e7\u0131lar\u0131, Neo-Nazileri, sa\u011f pop\u00fclistleri, a\u015f\u0131r\u0131 muhafazakarlar\u0131 temsil eden bir \u00e7izgiye geldi. \u00d6zellikle Do\u011fu Almanya\u2019da tarihsel olarak Nazilerin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu Saksonya gibi eyaletlerde g\u00fc\u00e7lendi. Nitekim se\u00e7imlerde Do\u011fu Almanya\u2019da 2. parti oldu. Tabii burada, Berlin duvar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan bu yana 28 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen Bat\u0131 ile Do\u011fu Almanya aras\u0131ndaki ekonomik sosyal makas\u0131n kapat\u0131lamamas\u0131n\u0131n da se\u00e7menlerin AfD\u2019ye y\u00f6nelmesine neden oldu\u011funu belirtmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n Bilindi\u011fi gibi Almanya\u2019da \u0131rk\u00e7\u0131 siyasi \u00f6rg\u00fctlenme, d\u00fcnyay\u0131 cehenneme \u00e7eviren, Almanya\u2019y\u0131 harabeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren Nazizmle ba\u015flad\u0131. Nazizm art\u0131\u011f\u0131 hareketler 1980\u2019lerin ortalar\u0131na kadar siyasal bir varl\u0131k g\u00f6steremediler, partile\u015femediler. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda durum de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. SSCB\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131, Berlin Duvar\u0131\u2019n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve iki kutuplu d\u00fcnyan\u0131n son bulmas\u0131yla olu\u015fan belirsizlik ve y\u00f6ns\u00fczl\u00fck ortam\u0131nda \u0131rk\u00e7\u0131 ak\u0131m ve partiler kendilerini g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131lar. NPD (Nasyonal Parti), Cumhuriyet\u00e7iler (Republikaner) Alman Halk Birli\u011fi (Deutsche Union) gibi \u0131rk\u00e7\u0131, partiler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131lar. Bu Neo-Nazi partileri zaman zaman eyalet parlamentolar\u0131nda temsil edilecek g\u00fcce ula\u015ft\u0131lar. Neo-Naziler \u015fiddete ba\u015fvurmaktan da \u00e7ekinmediler. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda M\u00f6ln\u2019de, Solingen\u2019de yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n evlerini kundaklad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n Neo-Naziler 2000\u2019li y\u0131llarda da g\u00f6\u00e7men, \u0130slam ve hatta T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fckselttiler. NSU denilen \u00e7ete yine yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 katletti. Bu katliam\u0131n duru\u015fmalar\u0131 hala s\u00fcr\u00fcyor. 2011 sonras\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131 sald\u0131r\u0131lar tehlikeli boyutlara ula\u015ft\u0131. Irk\u00e7\u0131 sald\u0131r\u0131 yoluyla i\u015flenen su\u00e7lar 2003\u2019de 11576 iken 2005\u2019te 15914\u2019e ula\u015ft\u0131. Irk\u00e7\u0131 hareket ve partiler i\u015fsiz ve bilin\u00e7siz insanlar\u0131 yak\u0131nlar\u0131na \u00e7ekmek i\u00e7in g\u00f6\u00e7menleri ve m\u00fcltecileri hedef almaktalar. Almanya\u2019da ya\u015fanan i\u015fsizlik, yoksulluk ve e\u015fitsizliklerin as\u0131l nedeninin kurals\u0131z, denetimsiz, \u201cb\u0131rak\u0131n\u0131z yaps\u0131nlar<\/strong>\u201d anlay\u0131\u015f\u0131ndaki neo-liberal ekonomi oldu\u011funu \u00f6rtm\u00fc\u015f oluyorlar.<\/p>\n\n\n\n Maalesef sa\u011f ve muhafazakar partiler de se\u00e7im zamanlar\u0131 \u00f6rt\u00fcl\u00fc ve bazen a\u00e7\u0131k olarak g\u00f6\u00e7menleri ve onlarla birlikte \u015fimdilerde m\u00fcltecileri sorun olarak g\u00f6steriyorlar. Oysa demokrasiyi, bar\u0131\u015f ve e\u015fitsizlik i\u00e7erisinde birlikte ya\u015famay\u0131 savunan t\u00fcm demokratlar\u0131n, \u0131rk\u00e7\u0131lar\u0131n \u015fiddet ve nefretlerine kar\u015f\u0131 ortak tav\u0131r almalar\u0131 gerekir. Bu m\u00fccadelede g\u00f6\u00e7menlerin her d\u00fczeyde sosyal ve siyasal haklara kavu\u015fmas\u0131, birlikte ya\u015fam\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 geriletecektir. Tabii \u00f6zellikle ba\u015fta SPD olmak \u00fczere solun, toplumun en alt kesimlerindeki umutsuz insanlarla yeniden diyalog kurmas\u0131 ve onlar\u0131n dertlerini dert edinmeleri, \u00f6nemsemeleri gerekir.<\/p>\n\n\n\n \u00d6zetlenecek olursa, AfD 4 y\u0131l \u00f6nce kuruldu; ama yukar\u0131da \u00f6zetlenen \u0131rk\u00e7\u0131 hareketlerin ve \u0131rk\u00e7\u0131 Neo-Nazi parti giri\u015fimlerinin birikimi \u00fczerinde y\u00fckselmekte. Se\u00e7men kitlesi de genelde yerle\u015fik partilerden umudunu kesmi\u015f se\u00e7menlerden olu\u015fmaktad\u0131r. Nitekim 24 Eyl\u00fcl se\u00e7iminden en \u00e7ok oyu AfD 2013\u2019de sand\u0131k ba\u015f\u0131na gitmeyen mevcut partileri ve sistemi protesto edenlerden ald\u0131. Bu oylar 1,5 milyon olarak hesaplanmaktad\u0131r. AfD onlar\u0131 sand\u0131k ba\u015f\u0131na getirebildi. CDU\/CSU\u2019dan 1 milyonun \u00fczerinde, SPD ve Sol Parti\u2019den de 500 bin kadar oy alan AfD, bu oylarla 3. parti konumuna y\u00fckseldi.<\/p>\n\n\n\n AfD d\u0131\u015f\u0131ndaki partilerin, \u00f6zellikle SPD\u2019nin, Sol Parti\u2019nin ve Ye\u015filler\u2019in, AfD\u2019nin parlamento zeminini \u0131rk\u00e7\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerinin propagandas\u0131 i\u00e7in kullanmas\u0131na izin vermeyeceklerini a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da \u00f6nemlidir. Di\u011fer taraftan AfD\u2019nin e\u015fba\u015fkanlar\u0131ndan Petry\u2019nin se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan sonra Federal Meclis\u2019te ba\u011f\u0131ms\u0131z milletvekilleri olarak \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 ve bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131ndan Kuzey Ren Vestfalya eyaleti olmak \u00fczere, 4 eyaletten AfD g\u00f6revlilerinin de partiden istifa etmeleri bu partinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyamayaca\u011f\u0131 konusundaki tezlerin do\u011fru olabilece\u011fini akla getiriyor. Da\u011f\u0131lma tezine g\u00f6re, parti i\u00e7inde, milliyet\u00e7iler; radikal muhafazakarlar; g\u00f6\u00e7men, m\u00fclteci ve \u0130slam kar\u015f\u0131tlar\u0131; AB\u2019den ve para birli\u011finden \u00e7\u0131kmak isteyenler; ABD sempatizanlar\u0131-kar\u015f\u0131tlar\u0131 ve neo-liberalleri bir arada tutmak kolay olmayacakt\u0131r. Se\u00e7men kitlesine bak\u0131lacak olunursa, bunlar\u0131n yaln\u0131zca \u00fc\u00e7te birinin AfD\u2019nin program\u0131n\u0131 okuyup bitirdi\u011fi, \u00fc\u00e7te ikisinin s\u00f6ylemlerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc oy verdi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n 24 Eyl\u00fcl\u2019de SPD\u2019nin oyu 2013 se\u00e7imine g\u00f6re %5 gerileyerek %20,5\u2019e d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra al\u0131nan en k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7. Gelinen nokta SPD\u2019de b\u00fcy\u00fck bir \u015fok yaratt\u0131. Oysa 2017 ba\u015flar\u0131nda, parti genel ba\u015fkan\u0131 olan Sigmar Gabriel\u2019in kendisinin \u015fans\u00f6lye aday\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 ve bu g\u00f6revi Martin Schulz<\/strong>\u2019un \u00fcstlenece\u011fini ilan etmesi, partide ve se\u00e7menlerde heyecanla kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve b\u00fcy\u00fck umut yaratm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n Daha \u00e7ok sosyal adalet slogan\u0131yla yola \u00e7\u0131kan Schulz b\u00fcy\u00fck ilgi ve sempati yaratm\u0131\u015ft\u0131. Schulz\u2019un adayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra, y\u0131llard\u0131r yeni \u00fcye kazanamayan SPD\u2019ye k\u0131sa s\u00fcrede 12 bin \u00fcyelik ba\u015fvurusu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Gen\u00e7ler de Schulz\u2019a ve kampanyaya b\u00fcy\u00fck destek vermi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n Halk\u0131n dilini konu\u015fan, sosyal demokrat de\u011ferleri savunan, Merkel H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin ekonomik ve sosyal politikalar\u0131na ele\u015ftiriler y\u00f6nelten ve sosyal adaletin sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde vurgulayan Schulz, SPD\u2019nin sand\u0131ktan uzak kalm\u0131\u015f se\u00e7menlerini de harekete ge\u00e7irmi\u015f; \u201cBu kez tamam<\/strong>\u201d duygusu yaratm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n Nitekim 2017\u2019nin ilk aylar\u0131nda CDU\/CSU ile SPD aras\u0131ndaki makas kapanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Schulz \u015fans\u00f6lyelik \u015fans\u0131 konusunda Merkel\u2019e yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Kamuoyu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 bunu g\u00f6steriyordu. Y\u0131l ortalar\u0131na do\u011fru \u00fc\u00e7 eyalette yap\u0131lan se\u00e7imlerde SPD\u2019nin yenilmesinden sonra umutlar k\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu eyaletlerin aras\u0131nda SPD\u2019nin kalesi say\u0131lan, Almanya\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck eyaleti Kuzey Ren Vestfalya da bulunuyordu.<\/p>\n\n\n\n Parti \u00e7evrelerinde Schulz\u2019un adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu se\u00e7imlerden \u00f6nce a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n stratejik bak\u0131mdan yanl\u0131\u015f oldu\u011fu konu\u015fuldu. Ancak Schulz, bu eyalet se\u00e7imlerinden sonra da hedefinin de\u011fi\u015fmedi\u011fini, SPD\u2019nin se\u00e7imlerden birinci parti olarak \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla da kendisinin \u015fans\u00f6lye olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulamaya devam etti.<\/p>\n\n\n\n Hi\u00e7 ku\u015fkusuz bu ac\u0131 veren tarihi yenilginin, partinin bir y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ve Schulz\u2019un adayl\u0131\u011f\u0131na ba\u011flanarak a\u00e7\u0131klanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ger\u00e7ek\u00e7i ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir de\u011ferlendirme yapmak, daha gerilere gitmek gerekir. Bunu yaparken, son y\u0131llarda hemen hemen b\u00fct\u00fcn Avrupa \u00fclkelerinde sosyal demokrat partilerin se\u00e7imlerde oy kaybettikleri ve izledikleri sosyoekonomik politikalardan dolay\u0131 se\u00e7menlerine yabanc\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 da unutmamak gerekir. Yani Avrupa sosyal demokrat partilerinin sorunu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ortakt\u0131r. Bu sorunun temelinde de, Sovyetlerin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra neo-liberaller taraf\u0131ndan ilan edilen tarihin, dolay\u0131s\u0131yla \u201cideolojilerin sonu geldi\u201d propagandas\u0131na kararl\u0131 bi\u00e7imde tav\u0131r alacak yerde, \u201czamana uygun\u201d anlay\u0131\u015f ile sosyal demokrat de\u011ferlerden ve sosyal demokrat kimlikten uzakla\u015f\u0131lmas\u0131 yatmaktad\u0131r. \u0130ngiltere\u2019de, Hollanda\u2019da \u201c3.Yol<\/strong>\u201d, Almanya\u2019da \u201cYeni Merkez \/ Orta<\/strong>\u201d vb. neo-liberal esintili programlar\u0131n devreye sokulmas\u0131n\u0131n sosyal demokrat kimli\u011fe, ona olan g\u00fcvene b\u00fcy\u00fck zarar verdi\u011fi g\u00fcn gibi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yeni y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda 15 AB \u00fclkesinden 11\u2019inde (d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcnde) sosyal demokrat partiler iktidarda iken, bug\u00fcn 28 AB \u00fclkesinin yaln\u0131zca 5\u2019ini sosyal demokratlar y\u00f6netiyor. Yani sosyal demokrasinin krizi SPD ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil, t\u00fcm partilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir kriz.<\/p>\n\n\n\n \u0130ngiltere \u0130\u015f\u00e7i Partisi ve SPD\u2019nin (Gerhard Schr\u00f6der\u2019in) \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi s\u00f6zde reform politikalar\u0131 sosyal demokrasiye zarar vermi\u015ftir. Bir\u00e7ok siyaset uzman\u0131n\u0131n da ortaya koydu\u011fu gibi bu politikalar sosyal demokrasinin tarihi kimli\u011finin zedelenmesine yol a\u00e7m\u0131\u015f ve sosyal demokrat partilerin, \u00e7al\u0131\u015fanlar ve halk nezdindeki g\u00fcven ve inan\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yok etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n SPD 1998\u2019de iktidar oldu\u011funda oyu 20,6 milyon iken 7 yol s\u00fcren SPD-Ye\u015filler h\u00fck\u00fcmetinin son buldu\u011fu 2005 se\u00e7iminde ise oyu 16,2 milyona d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. 2005 se\u00e7imlerinden sonra kurulan B\u00fcy\u00fck Koalisyon h\u00fck\u00fcmetinin (CDU\/CSU-SPD) son buldu\u011fu 2009 se\u00e7iminde ise SPD\u2019nin oyu 10 milyona d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. K\u0131sacas\u0131 SPD on y\u0131l i\u00e7erisinde 10 milyon oy kaybetmi\u015fti. Ayn\u0131 \u015fekilde Ajanda 2010 vb. \u201creform<\/strong>\u201d projeleri ile SPD\u2019nin kendi eseri olan sosyal devletin t\u00f6rp\u00fclenmesi ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131 gerileten politikalar\u0131, SPD\u2019nin 1998\u2019den bu yana devam eden d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn as\u0131l nedenli olarak g\u00f6rmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n Sosyal demokrasi, \u00f6z\u00fcnde s\u00fcrekli bir adalet ve e\u015fitlik aray\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u201c3. Yol<\/strong>\u201d projesiyle bu aray\u0131\u015f bir yana b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ve e\u015fitlik yolunda elde edilmi\u015f sosyal haklar bile hem de b\u00fcy\u00fck bir \u00e7arp\u0131tmayla \u201creform<\/strong>\u201d olarak sunulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. SPD\u2019nin program \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00e7ok \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fcnsel katk\u0131larda bulunan Prof. Erhard Eppler<\/strong> bu \u00e7arp\u0131tmay\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201cYeni y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk on y\u0131l\u0131nda serbest piyasac\u0131lar, reform kavram\u0131na bile bile yeni bir bi\u00e7im verdiler. Art\u0131k piyasa, piyasa k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran, \u201cekonomiyi<\/em>\u201d y\u00fcklerden kurtaran ve \u00f6zellikle de sosyal g\u00fcvenlik s\u00f6z konusu oldu\u011funda h\u00fck\u00fcmet harcamalar\u0131n\u0131 azaltan \u015fey reform oldu. Oysa bir zamanlar \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015ften \u00e7\u0131karmalara kar\u015f\u0131 korunmas\u0131 \u00f6nemli bir reformdu; \u015fimdi ise tersine, i\u015ften atma ekonomik dinamizmi ve b\u00fcy\u00fcmeyi h\u0131zland\u0131ran fakt\u00f6rler olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/strong>\u201d<\/p>\n\n\n\n \u0130ngiltere, Almanya, Hollanda ve bir\u00e7ok \u00fclkede de sosyal demokrat iktidarlar, reform ad\u0131 alt\u0131nda, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131 azaltan, sosyal devleti t\u00f6rp\u00fcleyen yasal d\u00fczenlemeler yapt\u0131lar. Bunlar\u0131 da, Eppler\u2019in vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, reform diye satmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ama, ba\u015fta \u00e7al\u0131\u015fan halk, bu \u00e7arp\u0131tmay\u0131 onaylamad\u0131; sosyal demokrat partilere oy vermedi. Yeni olu\u015fumlara y\u00f6neldi. Almanya\u2019da Sol Parti\u2019nin b\u00fcy\u00fcmesinde, daha \u00f6nceleri Ye\u015filler\u2019in ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131nda sosyal demokratlar\u0131n yanl\u0131\u015f politikalar\u0131 da rol oynad\u0131.<\/p>\n\n\n\n 2008 mali ve ekonomik kriz, neo-liberalizmin ve denetimsiz k\u00fcreselle\u015fmenin hi\u00e7bir derde deva olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Bu durum sosyal demokrasi i\u00e7in yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 f\u0131rsat\u0131 demektir.<\/p>\n\n\n\n Martin Schulz, se\u00e7im yenilgisinden hemen sonra yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in bir \u00e7al\u0131\u015fma program\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Umar\u0131z \u0130ngiltere\u2019de Corbyn\u2019nin ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131 Schulz da ba\u015farabilir.<\/p>\n\n\n\nAlmanya\u2019da Irk\u00e7\u0131l\u0131k ve AfD<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
SPD\u2019nin krizi ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n