TBMM’de görüşülen 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun bazı maddelerinde değişiklik yapılmasını öngören 33 maddelik yasa tasarısı kabul edildi.
Tasarının TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmesi üzerine bir açıklama yapan Kültür Bakanı Ercan Karakaş:
“Geleceğin bilgi toplumu ve düşünce hakları göz önüne alındığında, ülkemizin 44 yıl önce çıkarılmış bir kanun ile bu alandaki sorunlarını çözümü son derece zordu. Eski haliyle fikir sanat eserleri yasası, günümüz ihtiyaçlarına karşılık vermediği gibi uluslararası düzeye erişemiyordu” dedi.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun hazırlanma aşamasında çok değişik meslek gruplarıyla fikir alışverişinde bulunulduğunu belirten Karakaş, bu görüşmeler sonucunda gerekli düzenlemelerin yapıldığını söyledi.
Kültür Bakanı Ercan Karakaş sözlerine şöyle devam etti:
“Yirminci Yüzyılın ikinci yarısında gerçekleştirilen teknolojik ilerlemelerin artması, baskı ve düşünce eserlerinin üretimlerinde yeni tekniklere ulaşılmasına neden olurken, bilgisayar devrimi; bilgisayar teknolojisinin hızla toplumun tüm alanlarına yayılması, geleceğin bilgi toplumuna doğru önemli adımların atılması sonucu düşünce haklarının her açıdan yeniden ele alınmasını zorunlu kılmıştır.”
5846 sayılı yasanın değiştirilen 33 maddesi, ülkemizi çağdaş dünyanın onurlu bir üyesi ve aynı anda bir kültür ülkesi haline gelmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Konuyla ilgili açıklamasına yasayla getirilen yeni düzenlemelere de değinen Karakaş şunları söyledi:
“Bu yasanın en büyük yeniliklerinden biri bilgisayar programcılığı, mimari, endüstri, çevre ve sahne ile ilgili tasarım ve projeler. Grafik, karikatür sanatları gibi konuları ilk kez koruma altına almasıdır.
Yine bu yasayla, daha önceden yalnızca eser sahipleri koruma altına alınmışken, yapımcı, yorumcu ve yayıncıların da koruma altına alınması sağlanmıştır.
Kabul edilen tasarı ile kültür ve sanat alanında her türlü meslek birliği kurulması olanağı yaratılmıştır. Bilindiği gibi önceden yasa 4 meslek grubuna izin vermekteydi.
Tasarıyla bütün koruma süreleri 70 yıla çıkarılmış, bu sürenin yasanın kabulüyle birlikte alenileşen eserlere uygulanacağı hükmü getirilmiştir.
TRT’nin tekel konumu özel televizyonların da devreye girmesiyle ortadan kalktığından, TRT ile ilgili 5846 sayılı yasadaki hükümlerde de önemli değişiklikler yapılmıştır.
Tasarıda ayrıca, fikri haklara tecavüzle ilgili suçların cezaları artırılmıştır.
Video ve müzik eserlerine uygulanan bandrol sistemi kitaplara da uygulanacak, böylelikle de korsancılığın önüne geçilmiş olacaktır.
Başlangıçta belli tartışmalar doğuran bandrol uygulaması meslek gruplarıyla yapılan görüşmeler sonucunda varılan uzlaşma doğrultusunda yasaya alınmıştır. buna göre bandrol başvuruları 15 gün içerisinde sonuçlandırılacaktır.”
Karakaş sözlerini şöyle tamamladı:
“TBMM’de yürütülen zorlu çabalarla ve çeşitli engellemelere rağmen kabul edilen yasa tasarısı, ülkemizin kültür ve sanat alanındaki potansiyelini çağdaş düzeye yaklaştırmada atılmış çok önemli bir adımdır. Bu yasa tasarısının oluşturulmasında ve kabul edilmesinde emeği geçen meslek kuruluşlarına, yazar örgütlerine, aydınlara, sanatçılara ve parti gruplarına teşekkür ederim.”
08.06.1995
